اگر در دبی زندگی میکنید یا قصد اجاره ملک را دارید، احتمالاً ترس از چک برگشتی نیز دارید. اما طبق قوانین جدید سال ۲۰۲۴ چک بیمحل در امارات دیگر به خودی خود جرم کیفری (مانند گذشته که منجر به زندان میشد) به حساب نمیآید، مگر اینکه ثابت شود قصد کلاهبرداری داشتهاید.
در واقع اگر چک اجاره شما برگشت بخورد پلیس سراغتان نمیآید، اما سیستم بانکی و قضایی به سرعت وارد عمل میشوند. عواقب اصلی شامل صدور گواهی عدم پرداخت، مسدود شدن حسابهای بانکی، ممنوعالخروجی و توقیف اموال از طریق دادگاه است. همچنین صاحبخانه میتواند با همان چک برگشتی، مستقیماً حکم تخلیه ملک را بگیرد.
بنابراین اگرچه زندان در کار نیست، اما اعتبار مالی شما در دبی به شدت به خطر میافتد. اگر میخواهید بدانید چطور با قوانین جدید از دردسرهای قانونی دور بمانید یا اگر چکی در دست دارید که نقد نشده و نمیدانید چه کار کنید، در ادامه این مطلب تمام راهکارهای حقوقی و راههای حل این بحران را برایتان توضیح دادهایم.
تغییر بزرگ در قوانین برگشت چک اجاره ملک در دبی
در گذشته اگر کسی در امارات چک بیمحل صادر میکرد، شاکی میتوانست مستقیماً به پلیس شکایت کند و فرد راهی بازداشتگاه میشد. اما حالا سیستم تغییر کرده است و هدف دولت امارات این است که روند نقد شدن پول را سریعتر کند و از شلوغ شدن دادگاههای کیفری جلوگیری کند.
قانون پرداخت بخشی از مبلغ
یکی از نکات تخصصی که بسیاری از افراد از آن بیخبر هستند، قانون پرداخت بخشی از مبلغ است. طبق این قانون اگر چک شما مثلاً ۱۰۰ هزار درهم باشد اما در حسابتان فقط ۶۰ هزار درهم موجود باشد، بانک موظف است آن ۶۰ هزار درهم را به دارنده چک پرداخت کند و برای ۴۰ هزار درهم باقیمانده، گواهی عدم پرداخت صادر کند. این یعنی شما نمیتوانید با خالی نگه داشتن جزئی حساب از پرداخت پول فرار کنید.
چک به عنوان سند اجرایی
حالا چک برگشتی در امارات مثل یک حکم قطعی دادگاه عمل میکند. یعنی طلبکار نیازی ندارد ماهها در راهروی دادگاهها بدود تا ثابت کند شما به او پول بدهکارید. او با در دست داشتن چک و گواهی بانک، مستقیماً به واحد اجرا در دادگاه مراجعه میکند و قاضی میتواند بلافاصله دستور توقیف حسابها یا اموال شما را صادر کند.
مشاوره رایگان با مشاورین عربلند
چک برگشتی در قراردادهای اجاره ملک در دبی
اجارهبها در دبی معمولاً از طریق چکهای مدتدار پرداخت میشود و اینجا است که حساسیت موضوع دوچندان میشود. اگر چک اجاره شما برگشت بخورد، با دو جبهه طرف هستید:
- بانک و اعتبار مالی: نام شما در سیستم اتحاد بورو (Etihad Bureau) ثبت میشود و رتبه اعتباری شما به شدت افت میکند. این یعنی در آینده برای گرفتن وام یا کارت اعتباری با مشکل جدی روبرو میشوید.
- صاحبخانه و مرکز حل اختلافات اجاره (RDC): صاحبخانه میتواند به جای شکایت طولانی، چک برگشتی را به مرکز اختلافات ببرد. اگر ظرف مدت مشخصی (معمولاً ۱۵ تا ۳۰ روز پس از اخطار) بدهی را تسویه نکنید، حکم تخلیه ملک صادر میشود و حتی هزینههای دادرسی و وکیل صاحبخانه هم به گردن شما میافتد.
عواقب حقوقی که باید جدی بگیرید
با اینکه گفتیم چک برگشتی دیگر جرم نیست، اما فشارهای قانونی همچنان بسیار قدرتمند هستند:
- ممنوعالخروجی: اگر مبلغ چک قابل توجه باشد، طلبکار میتواند از دادگاه بخواهد تا زمان تسویه حساب، شما را ممنوعالخروج کند.
- توقیف حسابها: تمام حسابهای بانکی شما در امارات مسدود میشود و هر پولی که وارد حساب شود، به نفع طلبکار برداشت خواهد شد.
- جریمههای مالی: علاوه بر مبلغ چک، باید جریمههای قانونی و هزینههای اجرایی دادگاه را هم بپردازید.
نکته مهم: تنها زمانی چک برگشتی جنبه کیفری پیدا میکند که سوءنیت مثلاً بستن عمدی حساب قبل از تاریخ چک یا امضای اشتباه به قصد نقد نشدن ثابت شود. در این موارد هنوز امکان جریمههای سنگین و بازداشت وجود دارد.
بیشتر بدانید: راهنمای افتتاح حساب در دبی
راهکارهای مهم برای جلوگیری از برگشت چک در امارات
اگر احساس میکنید موجودی حسابتان برای تاریخ سررسید چک کافی نیست، نباید منتظر بمانید تا چک برگشت بخورد.
توافق با ذینفع (صاحبخانه یا شرکت)
اولین و سادهترین راه، مذاکره است، پس حداقل دو هفته قبل از سررسید، با طرف مقابل تماس بگیرید. میتوانید از آنها بخواهید چک را دیرتر به بانک ببرند یا در ازای دریافت چک قبلی، مبلغ را به صورت نقدی یا انتقال بانکی پرداخت کنید. در دبی اکثر صاحبخانهها اگر صادقانه با آنها صحبت کنید، ترجیح میدهند پول را نقد دریافت کنند تا اینکه درگیر پروسه دادگاه شوند.
تعویض چک
اگر توافق کردید که تاریخ پرداخت را عقب بیندازید، حتماً چک قدیمی را تحویل بگیرید و چک جدید صادر کنید. هرگز به قول شفاهی اعتماد نکنید، چون اگر چک اول در سیستم بانکی ثبت شود، اثر منفی آن در سوابق اعتباری شما باقی میماند.
استفاده از امضای مطابقت
گاهی چک به دلیل نقص امضا یا تاریخ اشتباه برگشت میخورد. همیشه قبل از تحویل چک، از یکی بودن امضای خود با نمونه امضای موجود در بانک مطمئن شوید.
مشاوره رایگان با مشاورین عربلند
اگر چک برگشت خورد، چه اقداماتی انجام دهیم؟
اگر به هر دلیلی کار از کار گذشت و پیامک بانک مبنی بر برگشت خوردن چک را دریافت کردید، مراحل زیر را دنبال کنید:
- تسویه فوری و دریافت رسید: بلافاصله مبلغ چک را فراهم کرده و به ذینفع بدهید. در قبال پرداخت حتماً اصل چک و یک نامه رضایتنامه (Release Letter) دریافت کنید.
- ارائه مدارک به بانک: اصل چک برگشتی را به بانک ببرید تا اثر آن از سیستم بانکی شما پاک شود. این کار باعث میشود رتبه اعتباری شما بیش از این آسیب نبیند.
- رفع اثر در سیستم قضایی: اگر شاکی به دادگاه مراجعه کرده باشد، شما باید مدارک پرداخت را به واحد اجرای دادگاه ارائه دهید تا دستور توقیف اموال یا ممنوعالخروجی شما لغو شود.
مدارک و مراحل لازم برای رفع اثر چک برگشتی در امارات
اگر بدهی خود را پرداخت کردهاید، کار تمام نشده است. برای اینکه نام شما از لیست سیاه بانک و سیستم قضایی خارج شود، حتماً این مراحل را دنبال کنید:
- دریافت اصل چک: اولین و مهمترین قدم، پس گرفتن چک از ذینفع (طلبکار) است.
- نامه تسویه حساب: از طلبکار بخواهید یک نامه رسمی با ذکر مشخصات چک، مبلغ و تاریخ امضا کند و در آن قید کند که هیچ ادعایی نسبت به این چک ندارد.
- مراجعه به بانک صادرکننده: اصل چک و نامه تسویه را به بانک ببرید. بانک با دریافت این مدارک، وضعیت چک را در سیستم اتحاد بورو اصلاح میکند.
- ابطال پرونده در مرکز اختلافات (RDC): اگر پروندهای برای اجاره در مرکز اختلافات ملکی باز شده باشد، باید با ارائه رسید پرداخت، درخواست بستن پرونده بدهید.
- لغو دستور ممنوعالخروجی: اگر ممنوعالخروج شده بودید، حتماً تأییدیه نهایی دادگاه را دریافت کنید تا در فرودگاه با مشکل مواجه نشوید.
مشاوره رایگان با مشاورین عربلند
مدیریت دقیق هزینهها و خرید ملک در دبی
قوانین چک در امارات با هدف حمایت از حقوق هر دو طرف (صادرکننده و دریافتکننده) تغییر کرده است. اگرچه دیگر ترس از زندان فوری وجود ندارد، اما اعتبار مالی در دبی سرمایه اصلی هر ساکن یا سرمایهگذار به حساب میآید. با درک درست این قوانین، میتوانید با خیالی آسوده به زندگی و فعالیت اقتصادی بپردازید.
در مسیر خرید ملک در دبی یا حتی اجاره واحدهای لوکس، داشتن اطلاعات دقیق حقوقی تفاوت بین سرمایهگذاری پرسود و درگیری فرسایشی را رقم میزند. ما در مجموعه مشاورین املاک عربلند هم در پیدا کردن بهترین پروژهها در کنار شما هستیم و هم با تکیه بر تیم حقوقی و مشاوران باسابقه، تمام جزئیات مربوط به نحوه پرداخت، تنظیم چکها و قراردادها را برایتان مدیریت میکنیم. اگر سوالی در مورد نحوه تنظیم قراردادهای اجاره یا خرید دارید، کارشناسان ما در مشاورین املاک عربلند آمادهاند تا شما را راهنمایی کنند.
سوالات متداول درباره چک برگشتی در امارات
آیا با چک برگشتی، ویزای من لغو میشود؟
به طور مستقیم خیر، اما اگر به دلیل چک برگشتی ممنوعالخروج شوید یا حکم قضایی علیه شما صادر شود، در زمان تمدید ویزا یا تغییر شغل با مشکلات جدی مواجه خواهید شد.
اگر چک را پاس کنم، سابقه بد آن پاک میشود؟
بله، با ارائه اصل چک به بانک، وضعیت چک از برگشتی به تسویه شده تغییر میکند، اما اثر منفی آن بر رتبه اعتباری شاید تا مدتی باقی بماند.
آیا صاحبخانه میتواند بدون اطلاع من حسابم را ببندد؟
صاحبخانه به تنهایی نمیتواند، اما میتواند با بردن چک برگشتی به دادگاه، حکم تأمین خواسته بگیرد که منجر به مسدود شدن حسابهای شما توسط بانک مرکزی میشود.
